Investeren in werkplezier loont!
4 mrt 2013

De nieuwe balans tussen flex en zeker

door Mirjam Wildekamp

Sinds 2000 is er een kleurenpalet aan flexibele contractsvormen ontstaan en  spreken we inmiddels van doorgeschoten flex, zeker in de sectoren met  lage lonen. In deze sectoren vinden we vele vormen van contracten, vaak louter ter voorkoming van kosten en risico’s voor de werkgever. Deze doorgeschoten flex zorgt voor verminderde of geen rechten op minimumloon, geen loondoorbetaling bij ziekte, geen  pensioenopbouw, geen recht op ontslagbescherming en geen recht op scholing.


Deze week is door de vakorganisaties duidelijk gemaakt welke wetswijzigingen nodig zijn om concurrentie op arbeidsvoorwaarden via contractsvorm te voorkomen. Dat lijkt me een goede zaak. Regelgeving heeft een belangrijke functie als het gaat om het tegengaan van machtsmisbruik binnen contractuele relaties.

De discussie over flexibilisering is echter breder. Alleen regulering en handhaving doet geen recht aan de situatie. We leven in een complexe wereld, waarin veranderingen elkaar steeds sneller opvolgen, de sociale voorzieningen/solidariteit onder druk staan en de traditionele verbanden zijn veranderd. Dat heeft ook gevolgen voor de inrichting van de huidige arbeidsmarkt en de mensen die hierin functioneren.

Het vraagt om flexibele, weerbare werknemers die kunnen schakelen en regie hebben over hun werkzame leven, ter voorkoming van overlevering aan de grillen van de markt. Ontwikkeling is daarvoor cruciaal. Niet achteraf, maar continu. Het vraagt tevens om besef bij werkgevers dat onbeperkte flexibiliteit geen goed doet aan de innovatiekracht en productiviteit van een onderneming op lange termijn. We zijn dus op zoek naar een nieuwe balans. (zie ook R. Dekker). 

Om te zorgen voor flexibele, weerbare werknemers zie ik heel goede mogelijkheden in een vitaliteitsregeling/werkbudget op nationaal niveau, waar iedere werkende recht op heeft en gedurende zijn loopbaan meeneemt en inzet voor ontwikkeling en planning van zijn werkzame leven. Preventief en niet pas bij een dreigend ontslag.

Heikel punt is al jaren de financiering daarvan. De sociale partners houden graag vast aan het oude. Dat is jammer, want een  deel van de oplossing ligt wat mij betreft in een wijziging van het ontslagrecht. Ter bescherming van een al te gemakkelijk ontslag moet er een vorm van rechtsbescherming bij ontslag blijven bestaan. De huidige praktijk van ontslagvergoedingen ziet echter al lang niet meer op rechtsbescherming voor iedereen en zou wat mij betreft moeten worden aangepakt, bijvoorbeeld door de preventieve toets alleen te behouden voor ontslag wegens bedrijfseconomische redenen.  Alle andere ontslagen kunnen worden aangevochten op initiatief van de werknemer bij de rechter. In geval van onterecht, onredelijk ontslag kan de rechter een schadevergoeding opleggen. Dit zijn dus uitzonderingsgevallen en geen gewoonte.

De WW blijft bestaan als minimum basiszekerheid voor alle werkenden. De eerste zes maanden hiervan komen voor risico van de werkgever. Ter financiering hiervan wordt de WW-premie weer ingevoerd.  ZZP’ers nemen eveneens deel aan deze collectieve regeling en kunnen tegen  gedifferentieerde premies een basisvoorziening verzekeren.

Er wordt gezocht naar een regeling die loondoorbetaling bij ziekte voor alle werkenden mogelijk maakt en niet alleen voor werknemers in vaste dienst.

Bovenstaande veranderingen op nationaal niveau zouden vernieuwingen op sectoraal/regionaal en ondernemingsniveau erg goed ondersteunen, maar liggen politiek niet eenvoudig; zeker niet in deze financieel magere tijden. Daarom moeten we - naast inspanningen op macroniveau - doorzetten op sectoraal/regionaal en ondernemingsniveau. Daar bestaan immers al hele goede voorbeelden van, maar is ook nog veel te winnen (zie ook de blog van Karlien Haak d.d. 25-2-2013).

Op sectoraal/regionaal niveau vraagt het o.a. om samenwerking tussen bedrijven in de regio (voorbeeld: Maasland), om inzet van O&O-fondsgelden in werkbudgetten en het organiseren van sectorale en intersectorale loopbaanpaden door samenwerking tussen fondsen. Ook vernieuwende kadersafspraken binnen cao’s voor het bieden van maatwerk in ondernemingen, kunnen meer interne flexibiliteit faciliteren, bijvoorbeeld op het gebied van werktijden, aantal uren per jaar, flexibiliteit in beloning, functie-inhoud en contractsvorm. 

Op ondernemingsniveau is de dialoog tussen werkgever en werknemer van cruciaal belang: flexibele werktijden in het belang van de continuïteit van onderneming en balans werk/privé; afspraken over een vaste basisbeloning met flexibele beloning, afhankelijk van hoeveelheid werk en kwaliteit daarvan; training en ontwikkeling op mindset van werkgevers en werknemers; als het gaat om veranderingen in de klassieke verhouding tussen ‘baas’ en werknemer, en het creëren van een cultuur met flexibele, ondernemende geesten.

Op deze manier ontstaat flexibiliteit zonder dat er nog noodzakelijk onderscheid is tussen externe en interne flexibiliteit en zonder enige vorm van zekerheid voor werkenden. Dit is wat mij betreft de manier waarop we werkenden echt vooruit helpen.  




Lees ook

Archief

Herverdelen van loon over je loopbaan: levensloop, maar dan beter
Michel Donners
22 mei 2018

De A van a-advies
Geert-Jan Hendriks
26 sep 2016

Pensioenfondsfusies op de Malediven
Joost Borm
11 apr 2016

Investeren in werkplezier loont!
Marieke van Essen
7 jan 2016

Wie is verantwoordelijk voor werkplezier?
Lisette Douw
27 okt 2015

Medezeggenschap op basis van huwelijkse voorwaarden?
Marieke van Essen
8 jul 2015

Het doolhof van werkloosheid en het SER-advies
Karlien Haak
20 apr 2015

Mijn verjaardag is een feestdag
Lisette Douw
5 mrt 2015

Collega’s met karakter
Karlien Haak
28 jan 2015

Een verandering van tijdperk
Mirjam Wildekamp
15 okt 2014

De harde werkelijkheid?
Karlien Haak
25 jun 2014

Bekijk oudere blogs
Bouwtopia
Mirjam Wildekamp
6 mei 2014

De organisatie als lean mean fighting machine?
Marieke van Essen
28 apr 2014

Bezigheidstherapie voor de intellectueel
Karlien Haak
31 mrt 2014

Kwaliteit van de arbeidsrelatie in de knel
Wilco Brinkman
18 mrt 2014

Regering kiest voor statische wijziging: de gemiste kans van het nieuwe fiscale pensioenkader 2015
Joost Borm
10 feb 2014

In de schijnwerpers: het fundament van een succesvolle organisatie
Marieke van Essen
24 jan 2014

Goede voornemens van een poldervernieuwer
Karlien Haak
7 jan 2014

Arbeidsmigratie
Mirjam Wildekamp
12 dec 2013

Jong versus Oud
Marieke van Essen
30 okt 2013

De hippe polder
Karlien Haak
14 okt 2013

Nieuw evenwicht in de doe-democratie
Mirjam Wildekamp
20 sep 2013

Discussie over doorgeschoten flexibele arbeid is doorgeschoten
Wilco Brinkman
30 jul 2013

Bekijk oudere blogs
HRM afschaffen bij gemeenten?
Marieke van Essen
4 jul 2013

Menselijke waardigheid
Mirjam Wildekamp
21 jun 2013

De trucker anno 2013: ver van huis en in zijn sas?
Karlien Haak
27 mei 2013

Een nieuw tijdperk zonder managers?
Marieke van Essen
9 mei 2013

Sociaal akkoord en de blinde pensioenvlek
Joost Borm
17 apr 2013

Weer bij mamma wonen ofwel 'Heimwee naar het oude werken'
Karlien Haak
22 mrt 2013

Pas op voor de VUT!
Wilco Brinkman
18 mrt 2013

Andere tijden….
Ton de Korte
12 mrt 2013

De nieuwe balans tussen flex en zeker
Mirjam Wildekamp
4 mrt 2013

Vast en flex ontmoeten elkaar op de werkvloer
Karlien Haak
25 feb 2013

Win-win in crisistijd
Marieke van Essen
19 feb 2013

‘Wees blij dat je nog een baan hebt!’
Karlien Haak
29 jan 2013

Bekijk oudere blogs
Sociale innovatie: oude wijn in nieuwe zakken ... en dat is prima!
Wilco Brinkman
26 mrt 2012

Waar zijn de helden gebleven?
Karlien Haak
5 mrt 2012

Louis van Gaal in uw pensioenfondsbestuur!?
Joost Borm
28 feb 2012

Wetsvoorstel Flexibel Werken: waar bemoeit de politiek zich mee?
Wilco Brinkman
22 feb 2012

Ambtenaar, hoe houd je het vol?
Wilco Brinkman
23 jan 2012

De personeelschef die sociale innovatie te serieus nam
Karlien Haak
10 jan 2012

Op jacht
Marieke van Essen
19 dec 2011

Leiderschap: lessen uit de rockmuziek
Wilco Brinkman
14 nov 2011

Wisselende contacten
Karlien Haak
24 okt 2011

Flexibel werken
Marieke van Essen
21 sep 2011

Verlangen naar de reproman
Karlien Haak
5 sep 2011

Latte-mama's en iPad-papa's
Chantal Nijhuis
22 aug 2011

Bekijk oudere blogs
Een zwembad voor iedereen
Bram de Klerck
16 aug 2011

Op de camping
Michel Donners
10 aug 2011

Een goed gesprek
Marieke van Essen
26 jul 2011

Eindelijk rust
Karlien Haak
20 jul 2011

Zou Johnny Hoogerland ook zelf zijn Persoonsgebonden budget kunnen aanvragen!?
Joost Borm
18 jul 2011

2+ of 3-
Bram de Klerck
27 jun 2011

De Wet van de reisleider: sleutel voor vernieuwing van arbeidsvoorwaarden
Wilco Brinkman
20 jun 2011

Steuntje in de rug
Marieke van Essen
7 jun 2011

Nieuw werken
Karlien Haak
30 mei 2011

Life is calling
Joost Borm
24 mei 2011

Doorgaan
Chantal Nijhuis
16 mei 2011

De cao-onderhandelaar: reisleider of hostess?
Wilco Brinkman
9 mei 2011

Op tijd een sigaret
Bram de Klerck
4 mei 2011


< Terug naar blogs



a-advies | vondellaan 28 | 3521 GH Utrecht |
030 - 2620205 |