Het nieuwe pensioenstelsel met succes ingevoerd op ondernemingsniveau
Vopak en vakbonden voeren pensioeninnovatie door
‘We’ praten er al jaren over: pensioen in Nederland is aan vernieuwing toe. De rente is al jarenlang laag en we leven steeds langer, wat pensioen erg kostbaar heeft gemaakt. Al jarenlang is er bij veel fondsen niet geïndexeerd en zelfs gekort. Ouderen verlangen vertwijfeld terug naar de wereld en de spelregels van weleer. Jongeren organiseren zich met een bezorgde blik naar de toekomst. Iedereen wil meer te kiezen hebben, maar toch ook het goede van solidariteit waar mogelijk behouden. Gegarandeerde pensioenrechten verzekeren, is inmiddels onbetaalbaar. Solidariteit en collectiviteit staan onder druk. Niemand lijkt echter nog de weg te hebben gevonden uit het Nederlandse pensioendoolhof naar een nieuwe, evenwichtige en toekomstbestendige pensioenoplossing.
Niemand? Nee! Wat nationaal al jaren niet lukt, hebben de aangesloten partijen bij Vopak met een jaartje constructief overleg wel voor elkaar weten te krijgen. Per 2019 zal een nieuwe pensioenregeling volledig zijn ingevoerd. Dit betrof een proces, waarbij a-advies betrokken was als adviseur van OR en vakbonden, en waarin de deskundigheid vanuit allen constructief werd ingezet (pensioenfonds, werkgever, OR en vakbonden).
Op verzoek van de bonden zijn ook de kaderleden tussentijds meegenomen in het ontwerp van die nieuwe regeling. Pensioen is best ingewikkeld en daarmee is dat ook een deel van ons nationale pensioenprobleem. Door goede en duidelijke uitleg te geven, ruimte te maken voor het wegnemen van vragen en soms gegroeid wantrouwen, ontstaat draagvlak en zelfs trots. Dit is een proces dat het komende jaar verder vorm moet krijgen als de communicatie over de nieuwe regeling op individueel niveau wordt uitgerold. Bij dit proces zijn we vanuit a-advies graag betrokken.
Wat is er dan vernieuwd? Het mooie is dat de huidige, prima regeling, die netjes door het Pensioenfonds Vopak wordt uitgevoerd, volledig in stand blijft. Aan die regeling is echter een extra dimensie toegevoegd. Iedereen kan die extra dimensie laten voor wat het is en behoud dan, onder de streep, precies dezelfde pensioenopbouw die in de huidige (oude) regeling er ook uitgekomen zou zijn. Dat helpt voor de groep die tevreden is met wat er nu is en wijzigingen moeilijk kan vertrouwen.
De keuze die nu echter wordt toegevoegd is dat de echte waarde van dat op te bouwen pensioen ook als pensioenkapitaal - vooraf - aan de individuele deelnemer beschikbaar wordt gesteld. Dat is dan ook een extra optie die benut mag worden, maar niet benut moet worden. Er is dus wat te kiezen. Als de deelnemer voor dat pensioenkapitaal kiest (en derhalve niet voor de corresponderende pensioenrechten), kan deze deelnemer daar zelf mee gaan beleggen. Daarbij wordt natuurlijk wel de zorgplicht van het pensioenfonds benut. Zeker voor jongeren kan dat interessant zijn, want zij kunnen met hun langere beleggingshorizon wat meer risicovol beleggen, wat op het eind van de rit gemiddeld een hoger pensioen oplevert voor hetzelfde geld. Maar ook ouderen, die bijvoorbeeld al een groot deel van hun pensioen zeker hebben gesteld, zouden een dergelijke keus kunnen maken en daarmee een goede kans benutten voor een hoger pensioen. Niks moet, alles mag.
Dit maatwerk is doorgevoerd met een slimme technische inrichting van de pensioenregeling, waaraan dit jaar verder wordt gewerkt. Dat zijn de veranderingen ‘onder de motorkap’, die enigszins te technisch zijn om hier 1-2-3 uit te leggen. Die nieuwe motor vraagt echter nog steeds evenveel benzine (kostenneutraal), levert meer paardenkracht (is efficiënter) en kan op individueel niveau worden ingesteld (maatwerk: de één wil snel kunnen accelereren, de ander wil een hogere topsnelheid, etc.).
Het pensioenfonds blijft de spin in het web in deze nieuwe constructie, waarin mensen op individueel niveau keuzevrijheid krijgen aangeboden. Daarbij kan eenieder die dat wil, ook behouden wat er nu is en wordt de werkgever verlost van vervelende regelgeving die met de accountant te maken heeft.
Sociale partners die met elkaar op ondernemingsniveau de pensioensystematiek voorbeeldig hebben opgelost.
A-advies was erbij, iets om trots op te zijn.